ต๊าปมือเสียต้นทุนตรงไหนบ้าง
ต๊าปมือไม่ได้แพงที่ดอกต๊าป แต่แพงที่สามอย่างที่ไม่ค่อยถูกบันทึกลงต้นทุน
- ของเสียจากเกลียวเอียง ต๊าปมือต้องอาศัยความรู้สึกของช่างให้ด้ามตั้งฉาก ถ้าเอียงไม่กี่องศา น็อตจะขันเข้าฝืดหรือหน้าแปลนนั่งไม่สนิท ชิ้นงานที่ผ่านงานกัด-งานกลึงมาแล้วทั้งชิ้นต้องทิ้งที่ขั้นตอนสุดท้าย
- เวลาที่หายไปตอนต๊าปหัก หนึ่งครั้งที่ต๊าปหักคารูคือหยุดไลน์ หาเครื่องมือ แล้วลุ้นว่าจะกู้ชิ้นงานได้ไหม
- ความเร็วที่ไม่คงที่ รูแรกของกะกับรูที่สามร้อยใช้เวลาต่างกันมาก เพราะแรงช่างลดลง — ปัญหานี้ไม่มีในเครื่อง
เทียบ 4 วิธีทำเกลียวที่ใช้จริงในโรงงานไทย
| วิธี | เหมาะกับ | ข้อดี | ข้อจำกัด |
|---|---|---|---|
| ต๊าปมือ (ด้ามต๊าป) | งานซ่อม งานนอกไลน์ วันละไม่กี่รู | ลงทุนต่ำสุด พกไปหน้างานได้ | เกลียวเอียงง่าย เหนื่อย ช้า และเป็นวิธีที่ต๊าปหักบ่อยที่สุด |
| ต๊าปกับสว่านแท่น | งานปริมาณกลาง ชิ้นงานวางบนโต๊ะได้ | ตั้งฉากดีกว่าต๊าปมือ เร็วกว่า | ไม่มีระบบถอยกลับอัตโนมัติ ถ้าจังหวะพลาดหรือชนก้นรูตัน ต๊าปหักทันที |
| ต๊าปบนเครื่อง CNC | ชิ้นงานที่อยู่บนเครื่องอยู่แล้ว รูจำนวนน้อยต่อชิ้น | ตำแหน่งแม่นที่สุด จบในครั้งเดียวไม่ต้องย้ายงาน | กินเวลาเครื่องจักรที่แพงที่สุดในโรงงานไปกับงานเกลียว |
| เครื่องต๊าปเกลียวออโต้ แขนบาลานซ์ M3–M36 | งานเกลียวซ้ำ ๆ ปริมาณมาก หลายขนาดในวันเดียว | แขนรับน้ำหนักหัวต๊าปแทนช่าง ตั้งฉากทุกรู เดินหน้า-ถอยกลับอัตโนมัติ เปลี่ยนขนาดได้เร็ว | ต้องมีพื้นที่วางเครื่องและลงทุนครั้งแรก |
| ดอกกัดเกลียวคาร์ไบด์ (thread mill) บน CNC | ชิ้นงานราคาแพง วัสดุแข็ง รูตันลึก | ทูลส์เดียวทำได้หลายขนาดเกลียว ถ้าหักก็เขี่ยเศษออกได้ ชิ้นงานไม่ทิ้ง | ต้องเขียนโปรแกรมและใช้เวลาต่อรูมากกว่าต๊าป |
ในทางปฏิบัติโรงงานส่วนใหญ่ใช้มากกว่าหนึ่งวิธี — เครื่องต๊าปออโต้รับงานเกลียวปริมาณมากออกจากเครื่อง CNC ส่วนดอกกัดเกลียวเก็บไว้ใช้เฉพาะชิ้นงานที่เสียไม่ได้
สัญญาณว่าถึงเวลาเปลี่ยนจากต๊าปมือ
ถ้าโรงงานคุณเข้าข่ายตั้งแต่สองข้อขึ้นไป เครื่องต๊าปออโต้มักคืนทุนเร็วกว่าที่คาด
- ต๊าปเกิน 100 รูต่อวัน เป็นงานประจำ ไม่ใช่งานจร
- มีเกลียวหลายขนาดในวันเดียว ตั้งแต่ M3 ถึง M36 — เครื่องเปลี่ยนหัวจับได้ไวกว่าตั้งสว่านแท่นใหม่ทุกครั้ง
- เคยทิ้งชิ้นงานที่ผ่านงานกัด/กลึงมาแล้วเพราะเกลียวเอียงหรือรูด
- ต๊าปหักคางานเดือนละหลายครั้งจนต้องมีเครื่องสลายดอกต๊าปไว้ประจำ
- งานเกลียวไปเบียดเวลาเครื่อง CNC ที่ควรใช้กัดงาน
คลิปหน้างานจริงที่โรงงานเทพประธานพรการช่าง — เครื่องต๊าปเกลียวออโต้ SHAWN พร้อมโต๊ะทำงาน ติดตั้งและสอนใช้งานถึงที่ ดูได้ที่ส่วนวิดีโอจริงจากร้าน
ปัญหาที่เจอบ่อย และแก้ที่ไหน
เปลี่ยนมาใช้เครื่องแล้วยังต๊าปหัก
เครื่องแก้เรื่องความตั้งฉากและแรงที่สม่ำเสมอ แต่ไม่ได้แก้รูนำผิดขนาด ถ้ารูนำเล็กกว่าตารางแม้ 0.2 มม. แรงบิดก็ยังสูงเกินอยู่ดี เช็กสูตร "ขนาดเกลียว − พิตช์" และตารางเต็มได้ที่บทความตารางดอกสว่านนำต๊าป M3–M20
รูตันต๊าปได้ไม่ลึกพอ
ไม่ว่าจะต๊าปวิธีไหน ปลายต๊าปมีช่วงเรียวที่ยังตัดเกลียวไม่เต็ม ต้องเจาะรูให้ลึกกว่าความลึกเกลียวที่ต้องการอย่างน้อย 3–5 พิตช์ และใช้ดอกต๊าปฟันเลื้อยเพื่อดึงเศษขึ้นทางปากรู
ต๊าปหักคารูไปแล้ว
ต๊าปเป็นเหล็กแข็ง เจาะออกด้วยดอกสว่านทั่วไปไม่ได้ ใช้เครื่อง EDM สลายดอกต๊าป-น็อตหัก ยิงเนื้อต๊าปให้สลายโดยเกลียวเดิมไม่เสีย — รุ่น 600W ครอบคลุม M5–M20 และรุ่น 1500W ครอบคลุม M5–M33
รูเบี้ยวตั้งแต่ก่อนต๊าป
ดอกสว่านทื่อหรือคมสองข้างยาวไม่เท่ากันทำให้รูโตและเอียงตั้งแต่ขั้นเจาะ เกลียวจึงเสียก่อนดอกต๊าปจะแตะงานด้วยซ้ำ เครื่องลับทูลส์ SHAWN ZD-X20 คืนมุมปลายและความยาวคมสองข้างให้เท่ากัน ลับดอกสว่าน D4–D20 ได้เองในโรงงาน
ก่อนตัดสินใจ
งานเกลียวที่ดีเริ่มจากของสามอย่างที่ต้องตรงกันทั้งชุด คือ ดอกสว่านนำที่คม · ดอกต๊าปที่เลือกถูกชนิด · วิธีต๊าปที่ตั้งฉากและแรงสม่ำเสมอ ขาดข้อใดข้อหนึ่งอีกสองข้อก็ช่วยไม่ได้
ดอกสว่านและดอกต๊าป NACHI ของแท้มีสต๊อกในไทย ส่ง 1–2 วัน ออกใบกำกับภาษีเต็มรูปแบบ ส่วนเครื่องต๊าปออโต้ M3–M36 และเครื่องลับทูลส์ นัดดูสาธิตหรือเอาดอกทื่อของโรงงานมาทดลองลับฟรีที่ศูนย์เดโมสมุทรสาครได้ — ทักไลน์ @qdttools หรือโทร 098-907-9855 ทีมช่างตอบให้ทุกคำถาม